ริมฝั่งแม่น้ำปิงอันมีเสน่ห์ชวนหลงใหล โดยเฉพาะแนวฝั่งด้านตะวันออกเหนือตัวเมืองขึ้นไป ช่างดูสวยงามรื่นรมย์ไปด้วยแมกไม้นานาพรรณ จนอดไม่ได้ที่จะหยุดชื่นชมทุกครั้งที่ได้ผ่าน เงาไม้ทอดลงเหนือผิวน้ำในยามบ่าย บันไดเล็ก ๆ ทอดจากลานหญ้าลงสู่ท่าริมน้ำ ฤดูหนาวปลายปี ๒๕๔๕ ริมแม่น้ำปิง ฝั่งตำบลสันผีเสื้อ อ.เมือง เชียงใหม่ อากาศยังเยือกเย็น แม่น้ำปิงไหลเอื่อยช้า แต่ถัดลงมาในตัวเมืองทางทิศใต้ แม่น้ำปิงในฤดูน้ำหลากมักจะสร้างปัญหาเดือดร้อน เพราะเอ่อล้นฝั่งขึ้นท่วมบ้านเรือนประชาชน ทำให้ทางการต้องหามาตรการในการแก้ไขปัญหา โครงการขุดลอกลำน้ำปิงที่ตื้นเขินครั้งใหญ่เริ่มตั้งแต่ต้นปี ๒๕๔๖ เพื่อเพิ่มความจุของลำน้ำและช่วยให้การไหลของน้ำเป็นไปโดยสะดวก การขุดลอกลำน้ำเริ่มจากตัวเมืองขึ้นไปทางทิศเหนือจนถึงเขตอำเภอแม่ริม เป้าหมายให้ลำน้ำเขตตัวเมืองสามารถรับน้ำได้ถึง ๕ ล้าน ลบ.ม. จากเดิมเพียง ๑ ล้าน ลบ.ม. การขุดลอกยังดำเนินมาจนถึงเดือนกุมภาพันธ์ ปี ๒๕๔๗ บริเวณฝั่งที่มีท่าน้ำเล็ก ๆ ถูกปาดเฉือนจนกลายเป็นตลิ่งสูงชัน เครื่องจักรกลกำลังทำงาน ต้นงิ้วแดงกำลังเริ่มผลิช่อ และอีกไม่นานมันจะบานสะพรั่ง มีความคาดหวังถึงการปรับแต่งภูมิทัศน์ของชายฝั่งให้สวยงาม อาจจะมีถนนคั่น หรือมีทางเดินเล็ก ๆ ริมน้ำ ,เหมือนของต่างประเทศ แน่นอน มันคงจะสวยและดีกว่าเก่า ! เวลาผ่านไป....... กระทั่งโครงการขุดลอกลำน้ำปิงสิ้นสุดการดำเนินการ ฝั่งที่ถูกปาดออกถูกทอดทิ้งไว้ในสภาพเช่นนั้น ไม่มีการปรับแต่งใด ๆ ไม่หลงเหลือร่องรอยของลาดเนินเก่า ๆ ท่าน้ำและบันไดอันมีเสน่ห์ หรือขอบทางเดินอันใหม่ ฤดูฝนมาถึงอีกครั้งหนึ่ง ฝนที่ตกหนักในทางต้นน้ำเนื่องจากอิทธิพลของหย่อมความกดอากาศต่ำ ช่วงระหว่าง วันที่ ๑๓ - ๑๕ สิงหาคม ๒๕๔๘ ทำให้เกิดน้ำท่วมครั้งใหญ่ในรอบ ๕๐ ปี หลังจากที่น้ำหลากลดลง สภาพของฝั่งที่เคยสวยงามก็เหลืออยู่ดังภาพที่เห็น ต้นไม้ข้าง ๆ ล้มไปแล้ว งิ้วแดงคู่นี้กลายเป็นไม้ใกล้ฝั่งที่ยืนหยัดอยู่อย่างล่อแหลม สิ่งที่พอจะหวังพึ่งพิงมีเพียงเสาหลักเล็ก ๆ และกระสอบทรายไม่กี่สิบใบช่วยประคับประคองไว้ นี่คือทัศนียภาพใหม่ !! ฝั่งตรงกันข้ามก็ไม่ได้ปลอดภัยพอ ๆ กัน เพราะท้องน้ำที่ถูกขุดลึกทำให้ฐานดินทราย ที่เคยรองรับค้ำยันน้ำหนักสองฝั่งเอาไว้ หายไป ถนนเลียบแม่น้ำปิงจากบ้านท่อเมืองลังไปเชื่อมกับถนนวงแหวนรอบที่สอง ๑๗ สิงหาคม ๒๕๔๘ หลังจากนั้นเพียง ๑ วัน ๑๘ สิงหาคม ๒๕๔๘ บางครั้งก็เกิดความสงสัยขึ้นมาว่า การปรับปรุงพัฒนา(ที่ไม่ถึงที่สุด) นำมาซึ่งอะไรกันแน่ สิ่งที่ดีกว่า หรือ แย่กว่าเดิม? สาเหตุของน้ำท่วมนั้นมีอยู่หลายปัจจัย ทั้งจากธรรมชาติและตัวมนุษย์เอง ฝนที่ตกหนักเนื่องจากอิทธิพลของพายุเขตร้อน, ลำน้ำที่ตื้นเขิน คอดกิ่ว คดโค้ง, การตัดไม้ทำลายป่าต้นน้ำ, การปลูกสร้างรุกล้ำฝั่งลำน้ำ, การสร้างแนวกีดขวางพื้นที่ระบายน้ำเช่น ถนน กำแพง รวมทั้งการตั้งถิ่นฐานในพื้นที่ลุ่มต่ำน้ำท่วมถึง หรือถมแหล่งพื้นที่เก็บพักน้ำธรรมชาติ เช่น หนอง บึง คู คลองต่าง ๆ ฯลฯ การขุดลอกท้องน้ำอาจจะทำให้ความจุของลำน้ำเพิ่มขึ้นในระดับหนึ่ง แต่อย่างไรก็ตามความสูงของลำน้ำเมื่อปริมาณน้ำเข้ามาจนเต็มที่แล้ว ก็ยังอยู่ที่เดิมคืออย่างน้อยที่ระดับสันฝายซึ่งทอดขวางอยู่ทางตอนใต้ของตัวเมือง ฝายที่อยู่ใกล้ตัวเมืองที่สุดมีอยู่ ๓ ฝาย ฝายเหล่านี้มีประโยชน์ในการทดน้ำเข้าสู่ลำเหมืองเพื่อพื้นที่การเกษตร ช่วยยกระดับน้ำให้เต็มฝั่ง เพื่อความสวยงามของทัศนียภาพ เพื่อความสะดวกการคมนาคมทางน้ำ และเพื่อกิจกรรมการท่องเที่ยว ๑. ฝายพญาคำซึ่งอยู่เยื้องลงมาทางใต้ของของค่ายกาวิละ ๒. ฝายต้นเผิ้งอยู่ถัดลงมาทางใต้ของฝายแรกประมาณ ๑.๘ กม. ๓. ฝายท่าวังตาลอยู่ถัดจากฝายที่สองลงมาทางใต้อีกประมาณ ๑.๘๕ กม. ฝายเหล่านี้เป็นฝายพื้นเมืองเก่าแก่มาช้านาน แต่ก็มีจุดอ่อนคือขาดการยืดหยุ่นปรับตัว ให้เหมาะสมกับระดับและปริมาณน้ำในแต่ละสภาพการณ์ หากไม่ยึดติดกับประวัติและอดีตความเป็นมา และพิจารณาถึงประโยชน์อันพึงได้รับร่วมกัน การดำริเรื่องการสร้างฝายยางขึ้นมาทดแทน ซึ่งสามารถปรับลดระดับได้เมื่อเกิดน้ำหลาก ก็เป็นสิ่งที่น่าจะนำมาใคร่ครวญพิจารณา อย่างน้อยควรศึกษาดูถึงข้อดีและข้อเสียให้ละเอียดรอบคอบ โดยใช้วิจารณญาณก่อนที่จะสนับสนุนหรือคัดค้าน มากกว่าใช้อคติโดยปราศจากเหตุผล เขื่อนยางแก้งสนามนาง อ.แก้งสนามนาง จ.นครราชสีมา เขื่อนยางเมืองเดช อ.เดชอุดม จ.อุบลราชธานี เขื่อนยางบ้านดง ต.บ่อแฮ้ว อ.เมือง จ.ลำปาง ใช้ประโยชน์ในการทดน้ำเพื่อการเกษตร เก็บกักน้ำใช้ในฤดูแล้ง และเป็นสถานที่พักผ่อนหย่อนใจสำหรับประชาชน
สภาพน้ำท่วมตัวเมืองเชียงใหม่ สิงหาคม ๒๕๔๘ และการดำเนินการของรัฐจะเป็นที่มั่นใจและวางใจได้หรือไม่ ว่าจะนำมาซึ่งสิ่งที่ดีกว่าเดิมที่มีอยู่จริงหรือ ดังตัวอย่างของฝั่งแม่น้ำข้างต้น? น้ำท่วมครั้งใหญ่ในเขตตัวเมืองเชียงใหม่เพียงไม่กี่วัน สร้างความเสียหายทางด้านเศรษฐกิจนับพันล้านบาท ประชาชนได้รับความเดือดร้อนด้านที่อยู่อาศัย การ ค้าขาย การคมนาคม การเรียนการสอนของโรงเรียนต่าง ๆ สถานที่ราชการ การท่องเที่ยว ความเสียหายของสิ่งของเครื่องใช้ เช่นยวดยานพาหนะที่ถูกน้ำท่วม ปัญหาด้านสุขอนามัย รวมทั้งความเสียหายพื้นที่การเกษตรที่อยู่นอกตัวเมืองออกไป หลังน้ำลด หายนภัยเช่นนี้คงไม่มีใครปรารถนาจะให้เกิดขึ้น !!
ทัศนียภาพใหม่หลังการปรับปรุง(๑๙ เมษายน ๒๕๔๙)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.JPG)
.JPG)