ตะแบกบานที่แม่แจ่ม



๒๐ กรกฎาคม ๒๕๔๘

ช่างเป็นเหตุบังเอิญที่ได้มีโอกาสเข้าไปเยือนแม่แจ่ม ในช่วงเทศกาลวันเข้าพรรษา ครบรอบสองปีที่ได้มาร่วมทำบุญถวายเทียนพรรษา กับเพื่อนพ้องมิตรแก้วสหายฅำครั้งก่อนพอดี ขอขอบคุณสำหรับการต้อนรับของน้องเจวรัฐะเจ้าของบ้านที่ยังให้ความอบอุ่นเป็นกันเองเหมือนเช่นเคย แม้จะมีเวลาได้ทักทายกันเพียงช่วงเวลาสั้น ๆ และขอบคุณสำหรับของฝากคือลำไยผลไม้ประจำฤดูกาลรสหวานกรอบ หวานแท้ ๆ เน้อเจ้า

ขณะที่พื้นที่ราบเบื้องล่างด้านเชียงใหม่ยังสดใสด้วยแสงแดด แต่บนเส้นทางดอยอินทนนท์กลับเย็นเยือกด้วยหมอกครึ้มเหมือนอยู่กลางฤดูหนาว

น้ำแม่แจ่มกลางฤดูฝนหลากข้นเป็นสีแดงเอ่อขึ้นปริ่มขอบฝั่ง แต่คนที่นั่นบอกว่าน้ำเพิ่งลด เมื่อสองสามวันก่อนขึ้นสูงกว่านี้อีก

สิ่งที่เป็นความประทับใจและอยากบอกให้ชาวแม่แจ่มได้ภาคภูมิใจ  คือดงตะแบกที่บานสะพรั่งสองฟากทางระหว่างช่างเคิ่งขึ้นไปแม่นาจรนั้นช่างสวยน่าตื่นตะลึง  ยังไม่เคยเห็นตะแบกที่ไหนสวยเท่านี้มาก่อนเลย

ที่เห็นนี้อาจเป็นเพียงหนึ่งในร้อยเพราะเป็นเป็นภาพที่ถ่ายขณะไหลแวบผ่านหน้าต่างรถไปด้วยความเร็วเนื่องจากไม่มีเวลามากพอที่จะลงไปเก็บภาพ

ไม่อยากให้ต้นตะแบกที่ขึ้นเป็นดงแทรกอยู่ในป่าสองฟากทางนี้ต้องถูกทำลายหรือสูญหายไปเลย

ตะแบก - ชื่อต้นไม้หลายชนิดในสกุล Lagerstroemia วงศ์ Lythraceae ผิวเปลือกเรียบล่อนเป็นสะเก็ด ดอกสีม่วง เช่น ตะแบกนา ( L.floribunda Jack.) ภาคเหนือเรียก ไม้ปวย (ป๋วย) อีสานเรียก เปลือย (เปือย) ชื่อดอกตะแบกนั้นเรียกว่า 'ดอกช่อล่อ' ออกเสียงว่า จ้อล่อ เรียกเต็ม ๆ ว่า 'ช่อล่อควายไห้' หมายถึงว่า เมื่อดอกไม้ชนิดเบ่งบานออกช่อก็เป็นสัญลักษณ์ว่าฤดูทำนากำลังจะเริ่มต้นแล้ว ควายจะต้องร้องไห้เพราะถูกใช้ทำงานหนักลากไถทั้งวัน แต่จะจริงหรือไม่ หรือมันอาจจะร้องไห้เพราะคนไม่ได้สำนึกในบุญคุณของมันมากกว่ากระมัง?

ภาพของไร่ข้าวโพดปรากฏอยู่ทุกหนทุกแห่ง ไม่ว่าจะเป็นพื้นราบหรือเนินเขาอันสลับซับซ้อนสุดลูกหูลูกตานั้น ช่างสวยงามน่าดูเช่นกัน แต่มันต้องแลกมาด้วยพื้นที่ของป่าธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์ที่ถูกรุกทำลายขยายวงกว้างออกไปเรื่อย ๆ อย่างไม่มีที่สิ้นสุด และมองเห็นความเปลี่ยนแปลงอย่างได้ชัดในแต่ละครั้งที่ได้เข้ามาแม่แจ่ม (ถ้าเปรียบเทียบด้วยภาพถ่ายดาวเทียมคงจะเห็นได้ชัดเจนกว่านี้)        ถ้าวันหนึ่ง หากดงตะแบกงามผืนนั้นหรือไม่ว่าส่วนไหน ๆ ของแม่แจ่มจะถูกทำลายไปด้วย ก็คงเป็นเสมือนฝันร้ายและน่าเศร้า เพราะมันคงไม่มีสิ่งใดมาทดแทนได้........